የቫይታሚን ቢ ትዌልቭ እጥረት
Vitamin B12 deficiency
በሐኪም (MD) የተጻፈ · Written by an MD · 2026-09-20
ምንድን ነው?
ቫይታሚን ቢ ትዌልቭ (B12) ጤናማ የደም ሴሎችን ለመሥራትና ነርቮች እንዲሠሩ ያስፈልጋል። ከምግብ በቂ አለማግኘት፣ ወይም ሰውነት ከምግቡ መውሰድ መቸገር፣ እጥረት ሊያመጣ ይችላል። ነርቮች አኒሚያ (anemia) ሳይኖርም ሊጎዱ ይችላሉ።
እንጀራና ሽሮ ጠቃሚ ምግቦች ናቸው፤ ግን ብቻቸውን እንደ አስተማማኝ የቢ ትዌልቭ ምንጭ አይቁጠሯቸው። ምግቡ ቢ ትዌልቭ የተጨመረበት ከሆነ፣ ይህ በምግብ መለያው ላይ ይገለጻል። ቢ ትዌልቭና አይረን (iron) የተለያዩ ናቸው። NIH ODS።
አደገኛ ምልክቶች
ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦
- ድንገተኛ የአንድ ጎን ፊት፣ እጅ ወይም እግር መደንዘዝ ወይም መዛል።
- በድንገት መናገር ወይም ንግግር መረዳት መቸገር።
ይህ ስትሮክ (stroke) ሊሆን ይችላል። ቫይታሚን ነው ብለው አይጠብቁ። በአሜሪካ 911 ይደውሉ፤ በሌላ አገር የአካባቢዎን የድንገተኛ እርዳታ ያነጋግሩ። CDC።
ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?
- የምልክቶችዎን ጊዜና ሁኔታ፣ አመጋገብዎንና የሚወስዷቸውን መድኃኒቶች ይመዝግቡ።
- ስጋ፣ ዓሳ፣ እንቁላልና የወተት ምርቶች ቢ ትዌልቭ አላቸው። እነዚህን ካልተመገቡ፣ ቢ ትዌልቭ የተጨመረበት ምግብ ወይም ሰፕሊመንት (supplement) ስለማግኘት ሐኪም ያማክሩ።
- ሜትፎርሚን (metformin) ወይም የጨጓራ አሲድ መቀነሻ መድኃኒትዎን በራስዎ አያቁሙ። አንዳንዶቹ ቢ ትዌልቭን ሊቀንሱ ስለሚችሉ፣ በቀጠሮዎ ላይ ይወያዩ።
- በግምት አይረን መጀመርን የቢ ትዌልቭ ሕክምና ምትክ አያድርጉ።
ምልክቶች
- ድካምና ድክመት።
- እጅ ወይም እግር መደንዘዝ፣ እንደ መርፌ መውጋት መሰማት።
- ባላንስ (balance) መጠበቅ ወይም መራመድ መቸገር።
- እነዚህ ምልክቶች ሌሎች ምክንያቶችም አሏቸው፤ ብቻቸውን ቢ ትዌልቭ እጥረትን አያረጋግጡም።
ሐኪም መቼ ማየት?
- መደንዘዝ ከቀጠለ፣ ከባሰ፣ ወይም መራመድ ካስቸገረዎ በቅርቡ ያስመርምሩ።
- ሲ ቢ ሲ (CBC) ኖርማል መሆኑ ብቻ ቢ ትዌልቭ በቂ ነው ማለት አይደለም። እንደ ምልክቶችዎና የጤና ታሪክዎ፣ የቢ ትዌልቭ ቴስት ያስፈልግ እንደሆነ ይጠይቁ።
- የጨጓራ ወይም የአንጀት ችግር፣ ቀዶ ሕክምና ወይም የመድኃኒት አጠቃቀም ካለ፣ ለሐኪምዎ ይንገሩ። ሕክምናው በምክንያቱና በክብደቱ ይለያያል፤ ምግብ መቀየር ብቻ ለሁሉም አይበቃም። NIH NHLBI።
መከላከያ
- አስተማማኝ የቢ ትዌልቭ ምንጭ በአመጋገብዎ ውስጥ ይኑር። ከእንስሳት የሚገኙ ምግቦችን ካልተመገቡ፣ ቢ ትዌልቭ የተጨመረባቸውን ምግቦችና የሰፕሊመንት እቅድ ከባለሙያ ጋር ይወያዩ።
- የቢ ትዌልቭ መውሰድ ችግር ካለብዎ፣ የታዘዘልዎትን ሕክምናና ክትትል ይቀጥሉ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- የመደንዘዜ ምክንያት ምን ሊሆን ይችላል?
- ለምልክቶቼ የቢ ትዌልቭ ቴስት ያስፈልገኛል?
- አመጋገቤ ወይም መድኃኒቴ በቢ ትዌልቭ ላይ ተጽእኖ አለው?
- ሕክምና ካስፈለገኝ፣ ምን ዓይነት ነው፣ ክትትሉስ መቼ ነው?
የምንጭ ማስታወሻ፦ ከታች ያለው ጽሑፍ የመጀመሪያው ቪዲዮ የምንጭ ስክሪፕት ነው። በስክሪፕቱ ያለው የቴሌግራም ግብዣ የድሮ ነው፤ የአሁኑ የመቀላቀያ ግብዣ አይደለም።
ጥያቄዎችና መልሶች · 5
እኔ በተለይ ሰመር ሲገባ የውስጥ እግር ያቃጥለኛል አሁን ደሞ የላይኛው እያቃጠለኝ ነው
የእግር ማቃጠል ከሪህ ይልቅ ብዙ ጊዜ ከነርቭ ጋር የተያያዘ ነው። የተለመዱት ምክንያቶች ስኳር በሽታና የቫይታሚን ቢ12 ማነስ ናቸው፣ ሙቀትም ያባብሰዋል። አሁን ወደ ላይኛው የእግር ክፍል እየሰፋ ስለሆነ የስኳርና የቢ12 የደም ምርመራ ማድረጉ ጥሩ ነው። መደንዘዝ ወይም መውጋትም አለ?
ቢታሚን B12 "ከየት ይገኛል
ቢ12 የሚገኘው ከእንስሳት ምግብ ብቻ ነው፤ ስጋ፣ ጉበት፣ ዓሳ፣ እንቁላል፣ ወተትና አይብ። በጾም ወይም በአትክልት ብቻ በሚሆን ምግብ ውስጥ ስለሌለ ብዙ ጊዜ ይጎድላል። እጥረት አለብኝ የሚሉ ከሆነ በደም ምርመራ ማረጋገጥ ይቻላል።
ባይታሚን ቢ12 የትኛው ብንጠቀም ጥሩ ነው ጨጓራ በሽታ ላለብን ቁስለት ሁሉ አለኝ እና በቀላሉ እሚመጠጠው የትኛው ነው
ጨጓራ ሲታመም ከምግብ የሚገኘው ቫይታሚን ቢ12 በደንብ ላይመጠጥ ይችላል፣ ለዚህ ነው ብዙ ጊዜ በመርፌ የሚሰጠው። ከፍተኛ መጠን ያለው የሚዋጥም ሊሰራ ይችላል። የትኛው እንደሚሻልዎ የደም ምርመራ ይወስናል፣ ጨጓራዎን የሚከታተለውን ሀኪም ይጠይቁ።
ወዱሜ ሳይመረመሩ መውሰድ ይቻላል
አዎ ቫይታሚን ቢ12 ብዙ ጊዜ ጉዳት የለውም፣ የተረፈው በሽንት ይወጣል። ምልክቶች ካሉዎት ግን መጀመሪያ ቢመረመሩ ይሻላል፤ መንስኤው የመምጠጥ ችግር ከሆነ የሚዋጠው ላይበቃ ይችላል፣ ምልክቱም ሌላ ምክንያት ሊኖረው ይችላል።
B12 ከደም ማነስ መድኃኒት ጋር አብሮ መውሰድ ይቻላል? በባዶ ሆድስ ቢወሰድ ችግር የለውም?
አብረው ቢወሰዱ ችግር የለውም፣ አይጋጩም። ቢ12 በባዶ ሆድም መወሰድ ይቻላል። የደም ማነስ መድሃኒቱን ግን ከሻይ፣ ከቡና ወይም ከወተት ጋር አታድርገው፤ ብረቱ በደንብ እንዳይመጠጥ ያደርጋል።
ተያያዥ ርዕሶች
የብረት ማሟያን በደህና መውሰድ
የስኳር በሽታ ውስብስብ ችግሮች
በተለመዱ የኢትዮጵያ ምግቦች ጤናማ አመጋገብ
የስትሮክ ምልክቶችና ፈጣን እርምጃበሐኪም (MD) የተጻፈ። ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን