ጣቶች ውሃ ውስጥ ለምን ይጨማደዳሉ?

Why fingers wrinkle in water

በሐኪም (MD) የተጻፈ · Written by an MD · 2026-09-20

ምንድን ነው?

ሳህን ካጠቡ ወይም ሻወር ከወሰዱ በኋላ ጣቶችዎ ይጨማደዳሉ። ብዙዎቻችን ቆዳው ውሃ ስለመጠጠ ብቻ ይመስለናል። ነገር ግን ከጀርባው የነርቮች ሥራ አለ። ጣቶች ውሃ ውስጥ ሲቆዩ፣ እኛ ሳናስብበት የሚሠራው ነርቭ ሲስተም (autonomic nervous system) ምልክት ይልካል። በጣት ጫፎች ያሉ ትንንሽ የደም ሥሮች ይጠባሉ (vasoconstriction)። ከቆዳው ሥር ያለው ሕብረ ሕዋስ መጠን ይቀንሳል፣ ከላይ ያለው ቆዳም ተጣጥፎ ይጨማደዳል።

እነዚህ ሳናስብባቸው የሚሠሩ ነርቮች የደም ሥሮችን፣ የደም ግፊትን፣ ላብንና ሌሎችንም ይቆጣጠራሉ። NIDDK። ስለዚህ የጣት መጨማደድ የቆዳ ጉዳት ሳይሆን፣ ጤናማ ነርቭ የሚሰጠው ምላሽ ነው።

ይህ ምን ይጠቅማል? አንዳንድ ጥናቶች የተጨማደዱ ጣቶች እርጥብ ነገሮችን ለመያዝ ሊረዱ እንደሚችሉ ያሳያሉ። እንደ ጎማ ትሬድ (tire tread)፣ መስመሮቹ ውሃውን ከመያዣው ቦታ ሊያስወጡ ይችላሉ። ግን የጥናቶቹ ውጤት ሁሉ አንድ ዓይነት አይደለም፤ ይህ ባህሪ ለምን እንደተፈጠረ ሙሉ በሙሉ አልተረጋገጠም።

አደገኛ ምልክቶች

የጣት መጨማደድ በራሱ አደገኛ አይደለም። ግን የነርቭ ጉዳት (nerve damage) ምልክቶች ካሉ ልብ ይበሉ፦

እግር ወይም እጅ መደንዘዝ፣ እንደ መርፌ መውጋት፣ ማቃጠል ወይም ስሜት ማጣት።
በእግር ላይ ቁስል፣ ብልጭታ (blister) ወይም ስንጥቅ ሳይሰማዎት መከሰት፣ ወይም ቁስል ሳይድን መቆየት።
መቅላት፣ ሙቀት፣ እብጠት ወይም የቆዳ ቀለም መቀየር።
ላብ በአንድ ቦታ በጣም መብዛት፣ ወይም አንዳንድ ቦታ ላይ ደረቅ ሆኖ መቆየት።

ስሜት የጠፋበት እግር ጉዳት ሲደርስበት አይሰማም። ስኳር ያለበት ሰው ቁስሉ ዘግይቶ ስለሚድን፣ ኢንፌክሽን (infection) ጣትን ወይም እግርን ሊያሳጣ ይችላል። NIDDK። እግር በድንገት ከቀላ፣ ካበጠና ትኩሳት ካለ፣ ሳይዘገዩ ሕክምና ይፈልጉ። በአሜሪካ 911፣ በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907፣ በሌላ አገር የአካባቢዎን የድንገተኛ እርዳታ ያነጋግሩ።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ጣቶች ስለተጨማደዱ ምንም ማድረግ አያስፈልግም። ከውሃ ሲወጡ በራሱ ይመለሳል።
እጅና እግርን ከታጠቡ በኋላ በደንብ ያድርቁ፣ በተለይ በጣቶች መካከል። MedlinePlus።
ቆዳው ደረቅ ከሆነ ሎሽን (lotion) ወይም ቫዝሊን ይቀቡ፤ ግን በጣቶች መካከል አይቀቡ።
ስኳር ወይም የነርቭ ጉዳት ካለብዎ፣ እግርዎን በየቀኑ ይመልከቱ፦ ደረቅና የተሰነጠቀ ቆዳ፣ ብልጭታ፣ ቁስል፣ መቅላት፣ ጠንካራ ቦታ። ማየት ካልቻሉ ሌላ ሰው ይመልከትልዎ።
በእግር ላይ ቁስል ወይም ስንጥቅ ካገኙ በራስዎ ለማከም አይሞክሩ፤ ለሐኪምዎ ይንገሩ።
እርጥብ ካልሲ ወይም ጫማ ውስጥ ለረጅም ሰዓት አይቆዩ፤ ቆዳው በርጥበት ይላላል፣ ቁስልና ፈንገስ (fungus) በቀላሉ ይይዛል።

ምልክቶች

ውሃ ውስጥ ከቆዩ በኋላ የጣትና የእግር ጣት ጫፎች ይጨማደዳሉ።
መጨማደዱ ከውሃ ከወጡ በኋላ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ በራሱ ይጠፋል።
ሕመም፣ ማሳከክ ወይም መቅላት አያመጣም። ይህ የተለመደና ጤናማ ምላሽ ነው።
በሙቅ ውሃ ውስጥ በፍጥነት ሊታይ ይችላል፤ ሰዎችም ይለያያሉ።

ሐኪም መቼ ማየት?

መደንዘዝ፣ የመርፌ መውጋት ስሜት ወይም ስሜት ማጣት ከቀጠለ።
ጣቶችዎ ውሃ ውስጥ ቆይተው በአንድ እጅ ወይም እግር ብቻ ካልተጨማደዱ። ይህ ወደ ጣቶቹ የሚሄዱ ነርቮች ችግር ምልክት ሊሆን ይችላል፤ በምርመራ ይረጋገጣል።
ቁስል፣ ስንጥቅ፣ መቅላት፣ እብጠት፣ ሙቀት ወይም ሕመም በእግር ላይ ካለ፣ ወዲያውኑ ሐኪምዎን ያነጋግሩ። MedlinePlus።
ስኳር ካለብዎ፣ ሐኪምዎ ቢያንስ በዓመት አንድ ጊዜ እግርዎን እንዲመረምር ይጠይቁ።
የቆዳ ቀለም ወይም ሸካራነት መቀየር ከሳምንታት በላይ ከቀጠለ ያስመርምሩ።

መከላከያ

ስኳር ካለብዎ የደም ስኳር፣ የደም ግፊትና ኮሌስትሮል (cholesterol) በቁጥጥር ውስጥ ይሁን። ይህ የነርቭ ጉዳት እንዳይባባስ ይረዳል። NIDDK።
እግርዎን በየቀኑ መመልከት ልማድ ያድርጉ።
ምቹና ደረቅ ጫማና ካልሲ ይልበሱ፤ በባዶ እግር አይሂዱ።
እጅና እግርን ከውሃ በኋላ ማድረቅና ደረቅ ቆዳን ማለስለስ ስንጥቅን ይከላከላል።
ሲጋራ ያቁሙ፤ የደም ሥሮችንና ነርቮችን ይጎዳል።

ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው